درباره چرخه رنگ و ترکیب رنگ‌ها بیشتر بدانیم

چرا باید چرخه ی رنگ ها را بشناسیم؟

اکثر افراد علاقمند به هنر، با دایره رنگ “ایتن” آشنایی دارند. با شناخت این دایره رنگ می توانی در کمترین زمان، بهترین انتخاب را برای ترکیب رنگ های متمم و یا مکمل داشته باشی و این ترکیب رنگ ها را در انواع بخش های زندگی به کار بگیری: استایل روزانه، طراحی گرافیک و…، همه و همه می توانند با کمک دایره رنگ ایتن و قوانین آن جذاب تر و حرفه ای تر به نظر برسند. البته که مثل تمام جنبه های دنیای هنر، در رنگ شناسی هم برخی از اصول و قوانین برای خلق بهترین اثر و ایجاد ترکیبات جدید زیر پا گذاشته می شوند.

“یوهان ایتن”، رنگ شناس سوئیسی با طراحی و ترسیم دایره رنگ و تجزیه و تحلیل آن، به درک بیشتر رنگ ها کمک کرد. دایره رنگ ایتن، دایره ای است که از کنار هم قرار گیرفتن رنگ های آن، تجزیه طیف نور مرئی به دست می آید.

آشنایی با دایره رنگ ایتن

 

– رنگ های درجه اول یا اصلی

بر اساس دایره رنگ ایتن، زرد، قرمز و آبی سه رنگ اصلی هستند و در طبیعت هم دیده می شوند، یعنی این رنگ ها از ترکیب هیچ رنگ های دیگری به وجود نمی آیند اما از ترکیب این سه رنگ، رنگ های زیادی به وجود می آید. با ترکیب رنگ های اصلی هم رنگ مشکی به دست می ِآید. در نتیجه می توانیم بگوییم اگر زرد، آبی و قرمز وجود نداشت، ما شاهد یک دنیای بدون رنگ بودیم. هر زمانی که به ترکیب رنگ لباس هایتان فکر می کنید یا برای چیدمان منزل به یاد رنگ ها هستید، در حقیقت از دستاوردهای ایتن بهره می برید!

رنگ های درجه دوم یا ثانویه

می‌توانیم رنگ‌های ثانویه را به این صورت تعریف کنیم: از مخلوط کردن دو رنگ اصلی به مقدار مساوی این رنگ ها به دست می آیند. در دایره رنگ‌ها بنفش، سبز، نارنجی جز رنگ‌های ثانویه هستند و جایگاه این رنگ‌ها در چرخه رنگ بین ۲ رنگ اصلی است.

  • بنفش (قرمز+آبی)
  • سبز (آبی+ زرد)
  • نارنجی (قرمز+زرد)

– رنگ های درجه سوم یا ترکیبی

رنگ‌های درجه سه و یا رنگ‌های ترکیبی رنگ‌هایی هستند که از ترکیب رنگ های اولیه و ثانویه به دست می آیند. جایگاه آنها میان ۲ رنگ تشکیل دهنده ی آن است. جالب است بدانید که از حاصل این ترکیب، شش رنگ به وجود می آید و در کل ۱۲ رنگ در اختیار ما قرار می گیرد. نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم این است که در مخلوط کردن رنگ‌ها باید نسبت آنها نیز رعایت شود تا به رنگ دلخواه و موردنظر خود برسیم.

  • زرد نارنجی ( زرد + نارنجی )
  • نارنجی قرمز ( نارنجی + قرمز )
  • قرمز بنفش ( قرمز + بنفش )
  • بنفش آبی ( بنفش + آبی )
  • آبی سبز ( آبی + سبز )
  • سبز زرد ( سبز + زرد )

رنگ‌های مکمل

هر یک از رنگ های ثانویه، مکمل رنگ های اولیه هستند، به گونه ای که این رنگ ها یکدیگر را کامل می کنند. این رنگ‌ها بر روی چرخه رنگ، رو به روی‌ هم قرار می‌گیرند. به طور کلی می توانیم این گونه عنوان کنیم که از ترکیب رنگ های اولیه و رنگ های ثانویه، رنگ خاکستری به دست می آید که رنگی خنثی است. دو رنگ مکمل در مقابل هم باعث درخشش بیشتر می‌شود که نمونه ی بارز آن را می توانیم در طبیعت ببینم. به عنوان مثال، رنگ قرمز که رنگ اصلی است، مکمل رنگ سبز است که این رنگ جز رنگ های ثانویه است. رنگ‌های آبی و نارنجی هم جز رنگ‌های مکملی هستند که طرفدارن زیادی دارند.

زرد و بنفش

نارنجی و آبی

سبز و قرمز

پس بنابراین :

در این دایره سه رنگ اصلی در هسته مرکزی و در یک مثلث متساوی الاضلاع وجود دارند. در کناره های مثلث و در هسته میانی دایره، رنگ‌ های اصلی دو به دو با هم ترکیب شده و سه رنگ ثانویه که نارنجی، سبز و بنفش هستند را به وجود آورده اند. یعنی از ترکیب هر دو رنگ اصلی، یک رنگ فرعی به وجود می آید: زرد + قرمز = نارنجی/ زرد + آبی = سبز/ قرمز + آبی = بنفش. پس رنگ های ثانویه یا فرعی هم برای ما اهمیت زیادی دارند. در لایه بیرونی دایره، رنگ های ترکیب شده از رنگ های اولیه و ثانویه قرار دارند. این ۶ رنگ، به ما ۶ رنگ دیگر هم می دهند: زرد نارنجی- زرد سبز- قرمز نارنجی- قرمز بنفش- سبز آبی- آبی بنفش.

۱۲ رنگی که به این طریق به دست می آیند، رنگ هایی هستند که در تجزیه طیف مرئی نور دیده می شوند. این دایره رنگی، دایره رنگ ایتن نام دارد.

رنگ های سرد و گرم

رنگهای سرد (آبی، سبز، فیروزه ای و نقره ای) که به طور کلی خاصیت آرامش بخشی دارند. رنگهای گرم (قرمز، صورتی، زرد، طلایی و نارنجی) که نشان دهنده احساسات مختلف از خوش بینی محض گرفته تا خشونت شدید هستند این رنگها می توانند حالات روحی مختلفی همچون هیجان یا خشم به انسان ببخشند.رنگهای ترکیبی(سرد/ گرم) (ارغوانی، سوسنی، بنفش و غیره) هم آرامبخش و هم مهیج هستند. رنگهای خنثی (قهوه ای، بژ، شیری، خاکستری، سیاه و سفید) که باعث می شوند انسان به سایر رنگهایی که در کنار آنها قرار گرفته اند، توجه خاص نشان دهد و بعضی از انواع سیاه، قهوه ای، برنزی، طلایی و بژ رنگ گرم محسوب می شوند در حالی که سفید، شیری، نقره ای و خاکستری رنگهای سردتری به حساب می آیند.